Maria di poku sorti
Cultura

Maria di poku sorti

Es dexa Maria ku si solidon na mar di dipreson / Si mai, mori, si dor multiplika / Si rostu k’e senpri tristi, ka dexa emuson / refliti na spedju di mundu

 

Maria kriadu ku mimu

na ragas kenti di si mai

di repenti emigrason rinka-l di es ninhu

perdedu na tera lonji

sen sul sen norti

sen bensu, sen lensu

lensinhu bira si konpanhia

odju na orizinti, na kuda vida

 

boka sabi manda nobidadi na bentu

ma sorti di Maria sta na ses mo

brajeru sai na pusta

ma kasamentu el ki ta Maria

pretendenti disfila na solera di si oliar

 

Maria konbersu poku

kuazi ta murmura na silensiu

skrebi karta, manda ku minhotu

pa dizenha si distinu na orizonti di filisidadi

 

Maria bunita, daguma, trabadjadera

nobu ku nobreza karapatidu na mosindadi

surizu timidu, oliar di lua

si vos, dosi vos kor di sol mornu

si peli finu kor di ilia

si kabelu pretu na dansa na bentu

 

amor ku diversidadi kanta na si obidu

Maria fla, ma si korason e pa omi di si tera

konsedju bati na janela di si rostu

ki nau ronka na porta, di 'bu juis, bu oreja'

Maria na buska filisidadi, da palavra

un sin, na petu kunpanheru di rotxa

 

petu friu, sumuladu, konbersu na faiska

pintadu di promesa, na finjimentu

e sigi si korason, konvensidu na amor

ku serteza na palavra

e ba sigi si aventura

lonji di odju di mundu

 

e trabesa frontera, e trasa orizonti

e lida ku vida, ku difikuldadi di tera lonji

sen dukumentu, es katisa p'es ganha un pon

 

Maria lonji di si mai, lonji di si familia

diskubri muru di tristeza i dor

diskubri kara di si supostu amor

na pajina di soku ku bafatada

ki bira salutason di si dia

 

kaladu e fika, sufrimentu e guarda so pa el

Maridu mansu e pinta frenti di si familia

Maria prenha purmeru bariga, pari femia

prenha sigundu, ben jemia dos matxu

Maria dadu kasamentu, pa kuipa rixu

e toma, e kasa na rejistu ku na igreja

 

Sen pirgisa, sen malandrisa e katisa

e luta, na buska dukumemtu

riska na trabesa frontera

e ba Fransa e ba Suisa e ba Spanha e ba Italia

e trabadja ku papel di argen

e ka dizanima, e luta ku dignidadi

ten dia ki patron ka ta kre paga, nen e ka rasmunga

e finka pe na fe ku speransa, ma sol ta brilia

ma manhan ta nansi, na primavera e pintadu di flor

 

Anju obi si orason, Maria dadu dukumentu

e ba da misa propi e agradesi tudu Santu

 

Maria kontinua luta, ku forsa ku koraju

di mudjer kabuverdiana, e organiza vida

si familia senpri na linha di frenti

amor, karinhu, mimu e spadja sima nuven xeiu di txuba

lapidu na trabadju i planus di vida

e kunpra kasa, e pasa karta konduson e kunpra karu

mesmu la tera mai, e manda konstrui prediu

 

maridu trabadjador, odja vida na suri ku si luta

el ki e ka di konbersu txeu, e bistitu ku kazaku mansu

el ki e ka di kobodjada, si nomi ka ta ekua na bar, nen na kafe

el ki ka ta ba kasa di argen, ninhun odju ka xinta na el

 

mandis ta fladu, so kenha ki durmi ku si duenti

ki sabi korpu modi ki manxi

Maria, ten dia ki e ta manxi ku odju intxadu

korpu xeiu di ematomas

e sukundi, baxu di xali ku plova dentu di veron

 

kantu ki e purguntadu, e fla m´e lolu m'e kai

e guarda si dor, e kamufa si sufrimentu

miminus kria, asves dentu di diskutison ku umiliason

kexa nunka Maria da, nen si familia e ka konta si dizusperu

 

Ti ki un dia, boka spanta Palu, si maridu

ki fla Maria, frenti di si armuns

- po kumida na mesa mina, dispaxa

antis di es bai!

si es bai sen es kumi

 N ta da-bu un bafatada

N ta mostra-bu

kenha ki ta manda...

bu ta lenbra la Purtugal ?

 

silensiu reina na sala

odju ragaladu, rispirason na ralantidu

 

Si armuns diskubri ma Maria ka sta filis

Sai di kabesa propi

- kunhadu, kela go, nhu ka ta fasi

- El dj’e sabe-l, e sta abituadu…

 

Maria kala ketu, baxa oliar

si petu staba na ibulison

so di dor, inkuadjadu duranti anu riba di anu

E ka fla nen po nen pedra

e kontinua da si rezan

 

Armuns, tenta kaima atmusfera

mas ka pensa na proteson di Maria

es ka tra Maria di es infernu

so konsedju, ku rakumendason

Ma na kazal ten aitus i baxu

mas ma  manhan es ta manxi dertu

ma kasamentu e sagradu

 

Maria di konbersu poku

fika mudu sima pedra

nen si lagrimas e ka dexa kai ti ki es bai

Palu panha faronpa, ta amasia-l

- bu po-m na burgonha frenti bu familia

prosimu bes bu ta panha denti la strada

 

koitudu di Maria, murgudjadu na magua

dia bira sen lus, noti kunpridu tonda margos

kumida sen tenpra, i si vida sen kor

 

Si fidjus e po na skola, kel femia

e paga universidadi, mal konxedu

kanba Australia, ba vivi la

nen karta nen telegrama e ka ta mutu skrebi

un matxu ki era dretu, rostu linpu, mansu

 

kai na bebiba, larga skola

oxi e dia ki N odja-l lagua baza-m

kel otu matxu, ki desdi pikinoti

tenha arti di mudjer, kantu e asumi si seksualidadi

k’e anunsia si pai, ma si korason sta distinadu

mas pa omi ki pa mudjer, oh mundu

pai di kadesa, dizerda-l di fidju

 

i Maria, koitadu di Maria

di si sufrimentu, nen vizinhu di roada ka da konta

e suporta el, so,  ti ki un dia tudu toma-l na kabesa

Maria larga trabadju di un dia pa kel otu

nen patron e ka aviza

 nen si diretu ku saldu di tudu konta e ka pidi

e fika trankadu dentu di kasa

sen vontadi di odja argen

e bira ta papia el, konbersu sen pe sen kabesa

Maria koladu selu di dodu

 

familia tenta leba-l psikolugu

Maria nega, e bira ta fla

ma so e sai na rua, ma omi ta ponta-l dedu

Maria ku medu, ku troma, ningen ka konprende-l

Maria tenha medu di omi

 mau lenbrasa sta prizenti na si menti

ningen ka odja ma Maria kai na dipreson

Ma Maria sta duenti, gravi, i ma Maria mesti ajuda

 

Es dexa Maria ku si solidon na mar di dipreson

Si mai, mori, si dor multiplika

Si rostu k’e senpri tristi, ka dexa emuson

refliti na spedju di mundu

 

si armun femia ki es era mas ki amiga

di ses amizadi mundu tenha kubisa

Mas ba ta bai, e afasta di Maria

sen ninhun splikason, e ba konvivi ku stranhu

 

Maria di poku sorti, perdi un armun, na un asidenti di karu

 

Na un anu so, e perdi mai ku armun

Maria perdi kuazi tudu, mas inda e sta ku foigu

 

La me, el ku tristeza, dor i solidon.

 

Maria, mesti ajuda, p’e supera dipreson

Maria mesti apoiu, mesti suporti

mesti argen, pa leba-l spesialista

pa kovensa-l, ma manhan sol ta tonda nansi

ma si oliar ta odja koris pintadu di lus

ma e ta odja filisiadadi na si vida

pamodi e meresi ser filis

e resebi amor, ki senpri e spadja pa mundu.

Ps : un apelu pa nu sta sienti na pesoas ki sta ku depreson, djuda-s supera, mostra-s ma ses vida ten sentidu.

Partilhe esta notícia

Comentários

  • Este artigo ainda não tem comentário. Seja o primeiro a comentar!

Comentar

Os comentários publicados são da inteira responsabilidade do utilizador que os escreve. Para garantir um espaço saudável e transparente, é necessário estar identificado.
O Santiago Magazine é de todos, mas cada um deve assumir a responsabilidade pelo que partilha. Dê a sua opinião, mas dê também a cara.
Inicie sessão ou registe-se para comentar.